تموزولاماید Temozolomide
تموزولاماید (Temozolomide) که با نامهای تجاری متعددی مانند تمودار، تمودال، تمکد و TMZ شناخته میشود، یک داروی شیمیدرمانی خوراکی است. این دارو توسط مالکوم استیونس و همکارانش در دانشگاه استون انگلستان توسعه یافت و از سال 1999 در آمریکا و از اوایل دهه 2000 در سطح جهانی مورد استفاده قرار گرفت.
این دارو که جزو خانواده آلکیله کنندهها محسوب میشود، عمدتاً در درمان تومورهای بدخیم مغزی مانند گلیوبلاستوم مولتیفرم (به عنوان خط اول درمان) و آستروسیتوما (به عنوان خط دوم درمان) کاربرد دارد. مکانیسم اثر تموزولاماید مبتنی بر متیلدار کردن DNA در بازهای گوانین است که منجر به آسیب DNA و در نهایت مرگ سلولی میشود.
پاسخ به درمان با این دارو به وضعیت ژن MGMT در تومور بستگی دارد. در تومورهایی که این ژن فعال است و آنزیم AGT تولید میکند، اثر درمانی دارو کاهش مییابد. در مقابل، در تومورهایی که این ژن خاموش است، پاسخ به درمان مطلوبتر خواهد بود. از این رو، ارزیابی وضعیت MGMT قبل از شروع درمان اهمیت بالایی دارد.
از نظر عوارض جانبی، شایعترین عارضه این دارو نارسایی مغز استخوان است. عوارض غیرخونی عمدتاً شامل تهوع و استفراغ خفیف تا متوسط میشود که در اکثر موارد خودبهخود محدودشونده بوده و تنها در 4% موارد شدید گزارش شده است. در بیمارانی که سابقه تهوع و استفراغ دارند، تجویز همزمان داروهای ضدتهوع توصیه میشود.